Thiết kế leaderboard trong game

Thiết kế Leaderboard lân cận: Cơ hội cho người chơi mới

ĐĂNG KÝ CHƯƠNG TRÌNH LEVEL UP CÙNG THIẾT KẾ GAME
Nội dung chính
    Add a header to begin generating the table of contents

    Thiết kế Leaderboard – Bảng xếp hạng trong game luôn là một trong những công việc cần thiết để tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm của bạn. Vào thời điểm game ra mắt, các Leaderboard này sẽ hoạt động khá tốt. Nhưng khi tuổi thọ của game ngày một cao. Các bảng xếp hạng sẽ ngày càng bộc lộ nhiều nhược điểm.

    Các nhược điểm đó là gì?

    Nếu game của bạn muốn phát triển tốt. Ngoài việc giữ chân tốt những người chơi đang có mặt trong game. Bạn cần không ngừng mở rộng việc tìm kiếm những người chơi mới.

    Khi game ra mắt, với những cách thức phát hành và đầu tư bài bản cho Marketing. Vào giai đoạn đầu, bạn có thể có được những người chơi cực kì phù hợp cho sản phẩm của mình. Đây là cái lợi và cũng là cái hại.

    Lợi ở chỗ game của bạn sẽ phát triển cực kì nhanh trong thời gian đầu khi tìm kiếm đúng tập người chơi phù hợp. Và những người chơi này nhanh chóng chiếm những vị trí đầu trên các bảng xếp hạng. Điều này dẫn đến cái hại là những người chơi mới khi vào game rất khó để tạo ra các cuộc “lật đổ” đối với những người chơi lâu năm. Hay nói đúng hơn, người mới khi nhìn các bảng xếp hạng này sẽ “ngán tận cổ”.

    Khi xem đá bóng, nếu trận cầu đó có không đội bóng mình hâm mộ góp mặt. Thông thường mình sẽ cổ vũ cho đội yếu hơn. Nói cách khác, mình luôn thích cái cách mà kẻ được đánh giá là yếu hơn tạo nên các bất ngờ trước kẻ mạnh từ những cơ hội.

    Khi thiết kế game cũng vậy, mình vẫn luôn tìm cách để tạo ra cơ hội cho người chơi mới để nhanh chóng bắt kịp những người chơi lâu năm.

    Và trong trường hợp mình vừa nêu trên. Cơ hội mình tạo ra cho họ là: Các Leaderboard lân cận.

    LEADERBOARD LÂN CẬN LÀ GÌ?

    Leaderboard lân cận là phương thức xếp hạng những người chơi có cùng khả năng với nhau thành các nhóm nhỏ. Tạo nên cảm giác cạnh tranh thực sự đối với mọi nhóm trình độ người chơi.

    Nếu bạn chưa từng thiết kế bảng xếp hạng hay chưa có định nghĩa về nó. Hãy tham khảo TẠI ĐÂY

    Bảng xếp hạng lân cận có thể sử dụng làm hệ thống bảng xếp hạng chính của game hoặc sử dụng cho các sự kiện. Tất cả đều phụ thuộc vào nội dung game và kế hoạch của người Thiết kế game.

    Khi thiết kế Leaderboard lân cận, bạn sẽ cần đến sự có mặt của các yếu tố sau

    • Hệ thống tính điểm
    • Xếp hạng ban đầu
    • Phân loại hạng
    • Cơ chế lên xuống hạng

    1. HỆ THỐNG TÍNH ĐIỂM

    Mặc cho gameplay của bạn là gì. Nếu muốn thiết kế một Leaderboard tốt. Bạn cần xây dựng một hệ thống tính điểm hiệu quả. Cho dù lối chơi chủ đạo trong game của bạn là:

    • PVP (Player vs Player) – cạnh tranh giữa người chơi với nhau.
    • PVE (Player vs Environment) – cạnh tranh giữa người chơi với các tạo vật, mục tiêu trong game (quái, boss, …).

    Hệ thống tính điểm cho bảng xếp hạng

    Thông thường, một hệ thống tính điểm sẽ có hai thuộc tính sau:

    • Phương thức cộng điểm
    • Phương thức trừ điểm

    Phương thức cộng điểm – Bạn sẽ được cộng điểm khi giành được các lợi thế tích cực trong game (giành chiến thắng, hoàn thành nhiệm vụ,…). Các điểm cộng này sẽ được tích lũy thành một quỹ điểm. Điểm càng nhiều thì vị trí của bạn trên Leaderboard càng cao.

    Phương thức trừ điểm – Bạn sẽ bị trừ điểm khi mắc phải những sự kiện tiêu cực trong game (thua trận, không hoàn thành nhiệm vụ, làm hỏng vật phẩm,…). Một bảng xếp hạng có thể áp dụng biện pháp trừ điểm hoặc không. Hoặc chỉ trừ điểm ở những phân hạng cao.

    Ở hạng Đồng – Thắng (3 điểm), Thua (0 điểm).

    Ở hạng Vàng – Thắng (3 điểm), Thua (-1 điểm).

    2. XẾP HẠNG BAN ĐẦU

    Những trận đấu xếp hạng ban đầu

    Khi thiết kế Learderboard lân cận, xếp hạng ban đầu là yếu tố không thể thiếu.

    Đối với các bảng xếp hạng truyền thống. Sau khi chơi trận đầu tiên, bạn đã có quỹ điểm và đã có thể gia nhập vào bảng xếp hạng.

    Đối với thiết kế bảng xếp hạng lân cận. Mục đích chính là tìm cho người chơi những đối thủ có cùng trình độ để đưa vào một phân hạng. Thế nên, việc phân hạng này sẽ diễn ra sau một số lượng trận đấu ban đầu nhất định.

    Cách phân loại mình thường dùng là sử dụng hệ thống Elo. Bạn có thể tìm hiểu thêm TẠI ĐÂY

    Trong game, giá trị của người chơi – Elo – có thể hiểu như là đơn vị dùng để đo vị trí của người chơi trong game của bạn.

    Các đại lượng dùng để đánh giá có thể kể đến như:

    • Tỉ lệ trận Thắng/Thua (Win/Lose)
    • Điểm (Score)
    • Kill/Death (Tiêu diệt/Bị tiêu diệt)
    • ...

    Nó có thể là bất cứ yếu tố nào bạn cho là quan trọng và có thể dùng để đánh giá trình độ ban đầu của người chơi.

    Sau một số trận quy định, sẽ tiến hành gom nhóm những người chơi có mức Elo tương đương nhau vào cùng một nhóm để tiến hành phân hạng.

    Điều quan trọng, những nhóm này cần là những nhóm nhỏ (nên từ 20 - 30 người) để người chơi có thể thấy được sự tiến bộ của bản thân. Mình sẽ nói về điều này ở các phần tiếp theo.

    Sau 10 trận đấu ban đầu. Gom các người chơi có tỉ lệ thắng tương đương nhau thành những nhóm từ 20 – 30 người.

    Số lượng người trong một nhóm không nhất thiết phải bằng nhau.

    3. PHÂN LOẠI HẠNG

    Phân loại hạng dựa trên quỹ điểm

    Phân loại hạng là hình thức để chia nhỏ người chơi thành các tập có trình độ khác nhau.

    Loại hạng của một người chơi sẽ được quy định dựa vào quỹ điểm mà họ sở hữu. Quỹ điểm càng lớn thì phân hạng của họ càng cao.

    Về thuộc tính, mình phân loại hạng dựa vào

    • Mức chặn dưới: Là điều kiện tối thiểu để gia nhập mức phân hạng. Nếu thấp hơn yêu cầu này, người chơi sẽ bị đẩy xuống mức hạng thấp hơn.
    • Mức chặn trên: Là yêu cầu tối đa, nếu vượt quá yêu cầu này, người chơi sẽ được đặt vào một mức phân hạng mới.

    Hạng Đồng: 0-100 điểm

    Hạng Bạc: 101-500 điểm

    Hạng Vàng: >500 điểm

    Về thể hiện, có thể dùng các yếu tố mang tính cấp bậc để phân loại hạng. Yếu tố này sẽ tùy thuộc vào chủ đề, cốt truyện, các yếu tố liên quan đến mặt đồ họa của game.

    Đồng, Bạc, Vàng, Bạch Kim, Kim Cương…

    Lính mới, Hạ Sĩ, Trung Sĩ, Thượng Sĩ,…

    4. CƠ CHẾ LÊN XUỐNG HẠNG

    Cơ chế lên xuống hạng phụ thuộc vào quỹ điểm

    Ở mỗi phân hạng, mình thiết kế cơ chế lên xuống hạng gần như tương tự nhau. Cơ chế này phụ thuộc vào hai yếu tố:

    • Thời gian mỗi mùa giải (Season)
    • Điều kiện lên xuống hạng.

    a. Thời gian mỗi mùa giải

    Ở mỗi phân hạng, mùa giải sẽ diễn ra trong một khoảng thời gian được quy định trước. Khi mùa giải kết thúc, sẽ có thông báo đến người chơi thông tin về phân hạng của họ ở mùa giải sau. Sau đó sẽ có một khoảng thời gian nghỉ giữa mùa.

    b. Điều kiện lên xuống hạng

    Ở mỗi hạng đấu, tại một thời điểm, người chơi sẽ sở hữu một trong các trạng thái

    • Lên hạng – Quy định số lượng người chơi được lên hạng. Sẽ không có thuộc tính này ở phân hạng cao nhất.
    • Trụ hạng – Quy định số người chơi trụ hạng
    • Xuống hạng – Quy định số người chơi rớt hạng. Sẽ không có thuộc tính này ở phân hạng thấp nhất.

    Vì số lượng người chơi có thể sẽ không bằng nhau ở từng nhóm. Nên mình xử lí theo dạng chia phần trăm và lấy phần số nguyên.

    Nhóm phân hạng có 27 người. Lấy 10% người đứng đầu lên hạng và 10% người đứng cuối xuống hạng. Những người còn lại sẽ được trụ hạng.

    Tức sau khi mùa giải kết thúc, sẽ có 2 người lên hạng, 2 người xuống hạng và 23 người trụ hạng.

    5. ĐIỂM KHÁC BIỆT CỦA THIẾT KẾ LEADERBOARD LÂN CẬN

    Nếu xem chưa kĩ các phần trên, bạn có thể thấy các yếu tố mình đã đề cập có thể xuất hiện ở bất kì dạng Leaderboard được thiết kế theo hướng truyền thống nào.

    Thế thì điều gì làm nên sự khác biệt của Leaderboard lân cận?

    Theo các thiết kế bảng xếp hạng truyền thống hiện tại. Bạn sẽ thấy các đặc điểm sau:

    • Tất cả các phân hạng sử dụng chung một hệ thống thời gian cho mùa giải.
    • Các phân hạng rất đông người chơi. Đặc biệt là người chơi ở các phân hạng thấp.
    • Thời gian kết thúc một mùa giải là khá lâu.
    • ...

    Và đây là những yếu tố khác biệt khi bạn sử dụng Leaderboard lân cận:

    • Các phân hạng rất ít người so với truyền thống. Có thể tồn tại nhiều nhóm phân hạng cùng loại tại cùng một thời điểm.

    Có 50 nhóm hạng Đồng, 20 nhóm hạng bạc, 5 nhóm hạng Vàng.

    • Các phân hạng có thể diễn ra ở các thời điểm khác nhau. Miễn là phân hạng đó đủ số lượng người tối thiểu.
    • Thời gian mỗi mùa giải có thể rất ngắn, khiến cho việc thay đổi cơ cấu người chơi trong các phân hạng diễn ra rất nhanh.

    Ưu điểm của thiết kế Leaderboard lân cận

    Nếu bạn vẫn chưa thể hình dung. Mình sẽ cho bạn một ví dụ cụ thể về tiến trình của người chơi khi bạn sử dụng thiết kế Leaderboard lân cận

    Người chơi vào game và đấu các trận đấu phân hạng. Tỉ lệ thắng của anh ta là 10/10.

    Anh ta được phân vào nhóm mạnh nhất của hạng Đồng, với các người chơi có tỉ lệ thắng là 8/10, 9/10, 10/10.

    Ở cách thiết kế Leaderboard lân cận này, cho dù người chơi có thành tích ban đầu tốt đến đâu, bạn cũng chỉ nên để họ ở phân hạng thấp nhất. Mình không khuyến khích xử lí theo cách truyền thống là đưa họ lên thẳng hạng Bạc hay Vàng sau các trận đấu phân hạng.

    Sau khi đã xác định được phân hạng, người chơi được phân vào một nhóm người chơi có 30 người. Một số bạn bè của anh ta được phân vào các nhóm khác, có 20, 25, 27 người, đương nhiên cũng là hạng Đồng. Mùa giải diễn ra trong một thời gian ngắn được quy định trước (72h chẳng hạn).

    Mùa giải kết thúc, người chơi lên hạng. Các bạn bè của anh ta đủ điều kiện lên hạng ở các nhóm khác được phân vào một hàng đợi trong thời gian nghỉ giữa mùa giải (có thể là 12h). Sau khi thời gian nghỉ giữa mùa kết thúc, người chơi bắt đầu mùa giải mới với các người chơi cùng trình độ ở phân hạng cao hơn.

    Ở ví dụ trên, trong trường hợp hàng chờ không đủ số lượng người tối thiểu để bắt đầu một mùa giải thì có thể xử lí bằng cách thêm vào các profile ảo. Thế nhưng, điều này sẽ chỉ xảy ra ở các phân hạng thấp trong những mùa giải đầu tiên. Sau một vài mùa giải, cơ cấu người chơi đã được phân bố đều, thì điều này sẽ hiếm khi xảy ra.

    6. TẠI SAO NÊN SỬ DỤNG LEADERBOARD LÂN CẬN

    Các thiết kế Leaderboard lân cận là phương thức mình hay sử dụng khi cần xử lí một số lượng người chơi tương đối lớn ở tầm Mid-core.

    [Tìm hiểu thêm]. Một vài đặc điểm tâm lý của người chơi Mid-core

    Nó có những đặc điểm rất ưu việt so với các hệ thống xếp hạng mùa giải truyền thống. Đó là:

    • Giải quyết được bài toán cân bằng trình độ cho người chơi.
    • Thời gian một mùa giải rất ngắn, người chơi có thể dễ dàng cảm nhận được sự tiến bộ của mình trên một hệ thống xếp hạng.
    • Có thể xử lí linh động với số lượng người chơi không cần quá nhiều.
    • Dễ dàng ra mắt các bản cập nhật, vá lỗi.
    • Khiến dòng chảy của đồng tiền trong nền kinh tế của game hoạt động mạnh hơn.
    • Thích hợp với nền tảng Mobile hơn các thiết kế Leaderboard truyền thống.

    LỜI KẾT

    Bạn có thể cân nhắc cách thiết kế Leaderboard lân cận để sử dụng như một hệ thống xếp hạng chính trong game. Hoặc chỉ sử dụng trong một số chức năng phù hợp.

    Nhưng ở cách sử dụng nào, đối với những gì mình đã từng trải nghiệm. Đây là một phương án khá hiệu quả để giải quyết vấn đề tâm lý chênh lệch trình độ ở người chơi mới. Khiến cho họ cảm thấy game của bạn sẽ trở nên phù hợp với họ hơn. Và đó là tiền đề để họ gắn bó với nó một cách lâu dài.

    Chúc các bạn thành công!

    Nếu cảm thấy bài viết có ích, hãy giúp mình chia sẻ nhé:
    ĐĂNG KÝ CHƯƠNG TRÌNH LEVEL UP CÙNG THIẾT KẾ GAME
    HƯỚNG DẪN BẰNG VIDEO CLIP
    VIỆC LÀM CHO GAME DESIGNER

    THÔNG TIN TÁC GIẢ

    thiet-ke-game

    CHRISTIAN NGUYỄN

    • Người sáng lập Thiết kế Game.
    • Công việc hiện tại: Lead Game Designer, Training, Coaching, Knowledge Management.
    • Thế mạnh: Thiết kế Game và Quản lí dự án
    • Kĩ năng bổ trợ: UI/UX Designer, Web Design, Game Trailer, Sound Design
    • Sở thích: Chơi game, thể thao, đọc sách & chia sẻ kiến thức

    BÀI VIẾT LIÊN QUAN

    BÀI VIẾT LIÊN QUAN

    0 Comments
    Inline Feedbacks
    View all comments